## ژنها، تعیینکنندهی سرنوشت
هر یک از ما نیمی از ژنهایمان را از مادر و نیمی دیگر را از پدر به ارث میبریم. این ژنها، نقشههای زندگی ما را تعیین میکنند و میتوانند به ما بگویند که چه ویژگیهایی خواهیم داشت و حتی ممکن است به ما بگویند که به چه بیماریهایی مبتلا خواهیم شد.
### بیماریهای ژنتیکی شایع در ایران
بیماریهای ژنتیکی، بیماریهایی هستند که در اثر تغییر در ژنها یا DNA ایجاد میشوند. این تغییرات میتوانند باعث ایجاد بیماریهای مختلفی از جمله سندرم داون، کم خونی داسی شکل، و نقص مادرزادی لوله عصبی شوند.
سندرم داون یکی از رایجترین بیماریهای ژنتیکی در ایران است که در اثر وجود یک کروموزوم اضافی در کروموزوم ۲۱ ایجاد میشود. این بیماری میتواند باعث تاخیر و ناتوانی در رشد جسمی و ذهنی فرد مبتلا شود.
کم خونی داسی شکل نیز یک بیماری ارثی است که در آن شکل سلولهای خونی به شکل داسی تغییر میکند. این تغییر شکل، باعث عدم توانایی سلولها برای حمل هموگلوبین و در نتیجه مشکل در خونرسانی میشود.
نقص مادرزادی لوله عصبی، یک اختلال مادرزادی است که در آن مغز یا نخاع دارای مشکل است. این اختلال در ماه اول بارداری ایجاد میشود و باعث رشد ناقص لولههای عصبی در مغز یا ستون فقرات کودک میشود.
### وراثت شخصیت و رفتار از طریق ژنها
شاید باورنکردنی باشد اما صفات شخصیتی ما نیز میتوانند از والدینمان به ما به ارث رسیده باشند. ژنها میتوانند نقشی در شکلگیری شخصیت، رفتار، و حتی تمایلات ما داشته باشند.
برای مثال، بسیاری از بیماریهای روانی مانند اسکیزوفری، اختلال دو قطبی و … میتوانند از طریق والدین به فرزندان منتقل شوند.
### بررسی سلامتی ژنها
برای اطمینان از سلامتی ژنهای خود و جلوگیری از انتقال بیماریهای ژنتیکی به فرزندان، انجام آزمایشهای ژنتیکی توصیه میشود. این آزمایشها میتوانند به تشخیص بیماریهای ژنتیکی در جنین، ارزیابی خطر ابتلا به بیماریهای ژنتیکی، و شناخت ویژگیهای ژنتیکی شما کمک کنند.
مهرنوش پاشا
من فارغالتحصیل رشته علوم زیستی هستم و از همان دوران دانشگاه به ارتباط علم با جامعه علاقهمند شدم. فعالیت حرفهای خودم را از سال ۱۳۹۸ با ترجمه و نگارش مقالات علمی در وبسایتهای بهداشت و سلامت آغاز کردم. پس از کسب تجربه و گذراندن دورههای تخصصی، به عنوان خبرنگار حوزه سلامت در چند نشریه معتبر همکاری کردم و اکنون به عنوان دبیر بخش پژوهش و درمان در یک مجله پزشکی شناختهشده فعالیت میکنم. تلاش من این است که آخرین یافتههای علمی را به زبانی ساده برای عموم مردم بازگو کنم.
