بر اساس تحقیقات جدید، بسیاری از مبتلایان به سندرم خستگی مزمن دچار الگوهای تنفسی ناسازگار هستند؛ مانند تنفس سطحی، سریع یا غیرهماهنگ. این مشکلات تنفسی اغلب بدون آگاهی فرد رخ میدهند و میتوانند حتی در حالت استراحت نیز وجود داشته باشند.
نقش دیساوتونومیا در تشدید علائم
این ناهنجاریهای تنفسی معمولاً با اختلالی به نام دیساوتونومیا مرتبط هستند؛ وضعیتی که در آن سیستم عصبی خودکار بدن در کنترل ضربان قلب، فشار خون و عملکرد عضلات تنفسی دچار ناهماهنگی میشود. نتیجه این اختلال، کاهش کارایی تبادل اکسیژن و افزایش احساس خستگی شدید است.
پیامدهای بالینی و اجتماعی
سندرم خستگی مزمن میلیونها نفر را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار داده و باعث کاهش توانایی تمرکز، ضعف عضلانی و پدیدهای به نام ناخوشی پس از فعالیت (Post-exertional malaise) میشود؛ حالتی که فرد پس از کوچکترین فعالیت جسمی یا ذهنی دچار بیحالی شدید میگردد.
راهکارهای پیشنهادی برای کاهش علائم
کارشناسان معتقدند که تمرکز بر اصلاح الگوهای تنفسی میتواند بخشی از علائم ناتوانکننده این بیماری را کاهش دهد. روشهای زیر بهعنوان راهکارهای کمکی معرفی شدهاند:
- بازآموزی تنفس برای بازگرداندن ریتم طبیعی
- یوگا و تمرینات آرامسازی برای کاهش استرس و بهبود هماهنگی بدن
- روشهای بازخورد زیستی (Biofeedback) برای تنظیم بهتر عملکرد سیستم عصبی خودکار
اهمیت این کشف
این یافتهها برای نخستین بار نشان میدهد که سندرم خستگی مزمن تنها یک مشکل مبهم روانی یا جسمی نیست، بلکه ریشهای فیزیولوژیک و قابل اندازهگیری دارد. شناسایی این عامل پنهان میتواند مسیر تازهای برای درمانهای هدفمند، برنامههای بازتوانی و حتی توسعه داروهای جدید باز کند.
جمعبندی: مقصر پنهان در تشدید سندرم خستگی مزمن، اختلالات تنفسی ناشی از دیساوتونومیا است. توجه به اصلاح الگوهای تنفس و استفاده از روشهای نوین مانند یوگا و بازخورد زیستی میتواند به کاهش علائم و بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک کند.
مهرنوش پاشا
من فارغالتحصیل رشته علوم زیستی هستم و از همان دوران دانشگاه به ارتباط علم با جامعه علاقهمند شدم. فعالیت حرفهای خودم را از سال ۱۳۹۸ با ترجمه و نگارش مقالات علمی در وبسایتهای بهداشت و سلامت آغاز کردم. پس از کسب تجربه و گذراندن دورههای تخصصی، به عنوان خبرنگار حوزه سلامت در چند نشریه معتبر همکاری کردم و اکنون به عنوان دبیر بخش پژوهش و درمان در یک مجله پزشکی شناختهشده فعالیت میکنم. تلاش من این است که آخرین یافتههای علمی را به زبانی ساده برای عموم مردم بازگو کنم.
