ویتامین D بهعنوان یک ویتامین محلول در چربی، برخلاف بسیاری از ویتامینها میتواند هفتهها تا ماهها در بدن ذخیره شده و به تدریج مورد استفاده قرار گیرد. آگاهی از مدت ماندگاری ویتامین D در بدن به تنظیم دوز مصرفی و پیشگیری از کمبود یا مصرف بیش از حد کمک میکند.
ویتامین D و نقش آن در سلامت بدن
به گزارش سلامت نیوز، ویتامین D برای جذب کلسیم، تقویت استخوانها و دندانها، حمایت از عملکرد سیستم ایمنی و تنظیم خلقوخو حیاتی است. معمولاً مصرف منظم این ویتامین طی ۴ تا ۱۲ هفته موجب تثبیت سطح آن در بدن میشود. حتی پس از قطع مصرف مکمل، بخشی از ویتامین D ذخیره شده تا چند هفته در دسترس باقی میماند.
ویتامین D، به ویژه نوع D3، ماندگاری بیشتری نسبت به ویتامین D2 دارد و مصرف مرتب آن باعث افزایش ذخایر بدن میشود.
نحوه ذخیره و پردازش ویتامین D در بدن
ویتامین D ابتدا در کبد و سپس در کلیهها به شکل فعال تبدیل میشود و در بافت چربی ذخیره میشود. این ویژگی باعث میشود بدن حتی با نوسان مصرف روزانه، سطح نسبتاً پایداری از ویتامین D را حفظ کند.
- ویتامینهای محلول در چربی مانند D، برخلاف ویتامینهای محلول در آب (مثل ویتامین C)، بهسرعت دفع نمیشوند و امکان استفاده طولانیمدت فراهم است.
- مصرف طولانیمدت دوزهای بالا ممکن است منجر به مسمومیت و تجمع بیش از حد ویتامین D شود.
عوامل مؤثر بر ماندگاری ویتامین D
چندین عامل فردی و محیطی بر جذب و مدت ماندگاری ویتامین D تأثیر میگذارند:
- درصد چربی بدن و میزان ذخیرهسازی
- بیماریهای کبدی یا کلیوی و مشکلات جذب چربی مانند کرون یا کولیت
- نوع و مقدار مصرف ویتامین D و قرار گرفتن در معرض نور خورشید
- تداخلات دارویی و سرعت متابولیسم
افرادی که چربی بدن بالاتری دارند ممکن است ذخیره ویتامین D بیشتری داشته باشند، اما دسترسی به آن گاهی دشوارتر است.
نشانهها و پیشگیری از مسمومیت ویتامین D
مسمومیت با ویتامین D معمولاً به دلیل مصرف بیش از حد مکملها ایجاد میشود و میتواند باعث افزایش سطح کلسیم خون و عوارضی مانند:
- کاهش اشتها و تهوع
- گیجی و اختلال ذهنی
- مشکلات کلیوی و سنگ کلیه
- ضعف و بیحالی
برای پیشگیری، لازم است مصرف ویتامین D طبق توصیه پزشک باشد و آزمایشهای دورهای برای بررسی سطح ویتامین D انجام شود.
رعایت مصرف متعادل و آگاهانه ویتامین D، همراه با منابع طبیعی مانند نور خورشید و مواد غذایی غنی از این ویتامین، به حفظ سلامت استخوانها، سیستم ایمنی و عملکرد کلی بدن کمک میکند.
مهرنوش پاشا
من فارغالتحصیل رشته علوم زیستی هستم و از همان دوران دانشگاه به ارتباط علم با جامعه علاقهمند شدم. فعالیت حرفهای خودم را از سال ۱۳۹۸ با ترجمه و نگارش مقالات علمی در وبسایتهای بهداشت و سلامت آغاز کردم. پس از کسب تجربه و گذراندن دورههای تخصصی، به عنوان خبرنگار حوزه سلامت در چند نشریه معتبر همکاری کردم و اکنون به عنوان دبیر بخش پژوهش و درمان در یک مجله پزشکی شناختهشده فعالیت میکنم. تلاش من این است که آخرین یافتههای علمی را به زبانی ساده برای عموم مردم بازگو کنم.
