کلاژن و نقش حیاتی آن در پوست
کلاژن فراوانترین پروتئین بدن و ستون اصلی بافتهای همبند است. این ماده به پوست استحکام، انعطاف و خاصیت ارتجاعی میدهد. با افزایش سن، تولید طبیعی کلاژن کاهش مییابد و عواملی مانند نور خورشید، سیگار و تغذیه نامناسب این روند را تشدید میکنند. نتیجه این فرآیند، بروز چینوچروک و کاهش طراوت پوست است.
مکملهای کلاژن و ادعاهای بازاریابی
بازار زیبایی پر از محصولات پودری، نوشیدنی و کپسولهای کلاژن است که وعده جوانی پوست، ناخنهای محکم و موهای پرپشت میدهند. اما متخصصان تأکید میکنند که این ادعاها بیشتر جنبه تبلیغاتی دارند تا علمی. دلیل اصلی بیاعتمادی پزشکان این است که پپتیدهای کلاژن پس از مصرف، مستقیماً به پوست نمیرسند؛ بلکه در دستگاه گوارش تجزیه شده و تنها بهطور غیرمستقیم میتوانند سلولهای تولیدکننده کلاژن را تحریک کنند.
شواهد علمی و محدودیتها
مطالعات نشان دادهاند که مصرف طولانیمدت (۸ تا ۱۲ هفته) مکملهای کلاژن ممکن است بهبود نسبی در آبرسانی و ارتجاع پوست ایجاد کند. با این حال، این نتایج محدود بوده و هنوز شواهد قطعی برای اثبات اثرگذاری گسترده وجود ندارد. بسیاری از متخصصان پوست هشدار میدهند که نباید این مکملها را جایگزین مراقبتهای علمی و سبک زندگی سالم دانست.
دلایل بیاعتمادی متخصصان پوست
- نبود شواهد علمی کافی برای اثربخشی مستقیم مکملهای کلاژن بر پوست
- احتمال عوارض جانبی یا تداخل با شرایط پزشکی در برخی افراد
- تأکید بر اینکه تغذیه سالم (مصرف گوشت، ماهی، مرغ و منابع طبیعی پروتئین) راه مؤثرتری برای تأمین کلاژن بدن است
نتیجهگیری
بیاعتمادی متخصصان پوست به مکملهای کلاژن ناشی از شکاف میان تبلیغات تجاری و شواهد علمی است. اگرچه برخی مطالعات فواید محدودی را نشان دادهاند، اما راهکارهای پایدار برای حفظ سلامت پوست همچنان شامل تغذیه مناسب، محافظت در برابر نور خورشید و سبک زندگی سالم است. مکملهای کلاژن ممکن است نقش کمکی داشته باشند، اما نمیتوانند جایگزین مراقبتهای علمی و اصولی شوند.
مهرنوش پاشا
من فارغالتحصیل رشته علوم زیستی هستم و از همان دوران دانشگاه به ارتباط علم با جامعه علاقهمند شدم. فعالیت حرفهای خودم را از سال ۱۳۹۸ با ترجمه و نگارش مقالات علمی در وبسایتهای بهداشت و سلامت آغاز کردم. پس از کسب تجربه و گذراندن دورههای تخصصی، به عنوان خبرنگار حوزه سلامت در چند نشریه معتبر همکاری کردم و اکنون به عنوان دبیر بخش پژوهش و درمان در یک مجله پزشکی شناختهشده فعالیت میکنم. تلاش من این است که آخرین یافتههای علمی را به زبانی ساده برای عموم مردم بازگو کنم.
