روکش SSC یک روش درمانی مؤثر در دندانپزشکی کودکان برای حفظ دندانهای شیری آسیبدیده است. این کلاهک فلزی پیشساخته زمانی استفاده میشود که به دلیل پوسیدگی گسترده یا آسیب، ساختار دندان ضعیف شده یا پس از عصبکشی امکان نگهداری پرکردگی معمول وجود نداشته باشد.
هدف اصلی، محافظت کامل از دندان تا زمان افتادن طبیعی آن و حفظ فضای لازم برای رویش صحیح دندان دائمی است. این روش با استحکام بالا و هزینه مناسب، از بروز مشکلات پیچیدهتر در آینده پیشگیری میکند.
روکش SSC یک روش درمانی مؤثر در دندانپزشکی کودکان برای حفظ دندانهای شیری آسیبدیده است. این کلاهک فلزی پیشساخته زمانی استفاده میشود که به دلیل پوسیدگی گسترده یا آسیب، ساختار دندان ضعیف شده یا پس از عصبکشی امکان نگهداری پرکردگی معمول وجود نداشته باشد.
هدف اصلی، محافظت کامل از دندان تا زمان افتادن طبیعی آن و حفظ فضای لازم برای رویش صحیح دندان دائمی است. این روش با استحکام بالا و هزینه مناسب، از بروز مشکلات پیچیدهتر در آینده پیشگیری میکند.
در چه مواردی استفاده میشود؟
- پس از درمان عصبکشی (پالپوتومی/پالپکتومی): پس از عصبکشی دندان شیری، ساختار دندان شیری ضعیف میشود و پرکردگی معمولی ممکن است کافی نباشد. روکش SSC از دندان در برابر شکستن محافظت میکند.
- پوسیدگی بسیار گسترده: وقتی پوسیدگی به حدی است که دیوارههای دندان نمیتوانند یک پرکردگی معمولی را نگه دارند.
- دندانهای با نقص مینا یا عاج: در بیماریهایی مانند آملوژنزیس ایمپرفکتا یا دنتینوژنزیس ایمپرفکتا که دندانها به طور مادرزادی ضعیف هستند.
- دندانهای شکسته بر اثر ضربه.
- به عنوان بخشی از پروتزهای ثابت برای کودکان: در مواردی که چند دندان از دست رفته باشد.
مزایای کلیدی روکش SSC:
- استحکام فوقالعاده: بهترین محافظت در برابر شکستگی و سایش ناشی از جویدن را فراهم میکند.
- دوام بالا: تا زمان افتادن دندان شیری (که ممکن است سالها طول بکشد) باقی میماند.
- نگهدارنده فضای ایدهآل: شکل و اندازه خود را حفظ میکند و از حرکت دندانهای مجاور و بسته شدن فضای لازم برای دندان دائمی جلوگیری مینماید.
- هزینه مقرونبهصرفه: در مقایسه با روکشهای سفید سفارشی (مثل زیرکونیوم) هزینه بسیار کمتری دارد.
- نصب سریع: معمولاً در یک جلسه و با تراش حداقل دندان انجام میشود.
- کاهش نیاز به تکرار درمان: احتمال شکست درمان (مثل شکستن پرکردگی) را به حداقل میرساند.
معایب و ملاحظات:
- ظاهر فلزی: تنها رنگ موجود نقرهای (فلزی) است که ممکن است از نظر زیبایی برای برخی والدین و برای دندانهای جلویی مطلوب نباشد.
- امکان واکنش آلرژیک نادر: در موارد بسیار نادر به مواد موجود در آلیاژ.
- احتمال شل شدگی: ممکن است در طول زمان سیمان آن ضعیف شود و نیاز به چسباندن مجدد داشته باشد.
مقایسه با گزینههای دیگر و ارزش سرمایهگذاری:
- در مقایسه با روکش سفید زیرکونیومی
هزینه روکش SSC معمولاً ۳۰ تا ۵۰ درصد کمتر از روکش زیرکونیومی سفید است.
- در مقایسه با کشیدن دندان
کشیدن دندان شیری ممکن است ارزانتر به نظر برسد، اما کشیدن زودهنگام اغلب نیازمند ساخت وسیله فضانگهدار (اسپیس منتیزر) است تا از بسته شدن فضا جلوگیری کند. هزینه کشیدن و فضانگهدار میتواند برابر یا حتی بیشتر از هزینه روکش SSC باشد، با این تفاوت که در این حالت دندان طبیعی کودک را از دست دادهاید.
- ارزش پیشگیرانه
روکش SSC با حفظ دندان، از مشکلات بعدی مانند جابهجایی دندانهای مجاور، نیاز به درمان ارتودنسی پیچیده و گرانقیمت، و احتمال آسیب به دندان دائمی زیرین جلوگیری میکند. بنابراین، هزینه آن یک سرمایهگذاری هوشمندانه برای سلامت آینده دندانهای کودک محسوب میشود.
مراحل نصب روکش SSC روی دندان شیری کودک
نصب روکش SSC یک پروسه برنامهریزیشده و دقیق است که معمولاً در یک جلسه توسط دندانپزشک اطفال انجام میشود. هدف، ایجاد یک پوشش محکم، کاملاً منطبق و کاربردی است.
نصب روکش SSC
- مرحله ۱: آمادهسازی و بیحسی
- ابتدا دندانپزشک با معاینه و اغلب یک عکس رادیوگرافی، درمان را تأیید میکند.
- ناحیه مورد نظر به طور کامل بیحس موضعی میشود تا کودک در طول فرآیند هیچ دردی احساس نکند. برای کودکان بسیار مضطرب ممکن است از روشهای آرامبخشی نیز استفاده شود.
- مرحله ۲: تراش و آمادهسازی دندان
- دندانپزشک تمام پوسیدگیها را کاملاً برمیدارد و ساختار سالم باقیمانده دندان را ترمیم و تقویت میکند (مثلاً با یک پرکردگی پایه).
- سپس دندان به شکل و اندازه استانداردی تراش داده میشود تا بتواند روکش SSC را مانند یک کلاهک بپذیرد. این تراش بسیار محافظهکارانه است و تنها برای ایجاد فضای کافی برای ضخامت روکش انجام میشود.
- مرحله ۳: انتخاب سایز و آزمایش روکش (Try-in)
- دندانپزشک از بین مجموعهای از روکشهای SSC پیشساخته در سایزهای مختلف، روکشی را انتخاب میکند که بهترین تطابق را با اندازه و شکل دندان تراشخورده کودک داشته باشد.
- این روکش آزمایشی روی دندان قرار میگیرد (Try-in). دندانپزشک چندین فاکتور را بررسی میکند:
- تطابق کامل با خط لثه بدون فشار آوردن به آن.
- تماس مناسب با دندانهای مجاور.
- ارتفاع صحیح هنگام بسته شدن فکها (اکلوژن).
- اگر نیاز به تنظیم باشد، دندانپزشک به آرامی روکش را با ابزار مخصوص شکل میدهد.
ادامه مراحل
- مرحله ۴: سیمانگذاری و نصب نهایی
- پس از اطمینان از مناسب بودن روکش، دندان به دقت تمیز و خشک میشود.
- روکش SSC انتخابشده با یک سیمان دندانپزشکی مخصوص و قوی پر میشود.
- سپس روکش بر روی دندان فشرده شده و در جای خود قرار میگیرد. فشار اضافی و سیمان خارجشده از لبههای روکش بلافاصله پاک میشود.
- دندانپزشک صبر میکند تا سیمان به طور کامل سفت شود.
- مرحله ۵: بررسی نهایی و تنظیم اکلوژن
- پس از سفت شدن سیمان، دندانپزشک مجدداً بررسی اکلوژن را انجام میدهد. اگر روکش باعث بلندی دندان و ایجاد تماس زودرس شود، با ابزار مخصوص به دقت تنظیم و پالیش میشود تا کودک بتواند به راحتی و بدون احساس اختلال فکهایش را ببندد و بجود.
پس از نصب:
- کودک میتواند بلافاصله پس از رفع بیحسی، از دندانش استفاده کند.
- ممکن است تا چند روز احساس غریبگی یا فشار جزئی روی لثه داشته باشد که طبیعی است.
- دندانپزشک دستورالعملهای مراقبتی لازم را به والدین میدهد.
مقایسه روکش SSC با روکشهای سفید (زیرکونیوم) برای دندان شیری
انتخاب بین روکش SSC (استیل ضدزنگ) و روکشهای سفید (عمدتاً زیرکونیومی یا رزینی کامپوزیتی) برای دندان شیری به ویژه دندان آسیاب شیری، به فاکتورهای مختلفی بستگی دارد و یک پاسخ قطعی بهترین برای همه وجود ندارد. هر کدام مزایا و معایب خاص خود را دارند که در جدول زیر به طور خلاصه مقایسه شدهاند:
| ویژگی | روکش SSC (استیل ضدزنگ) | روکش سفید (زیرکونیومی) |
| مهمترین مزیت | استحکام و دوام فوقالعاده | زیبایی و همرنگی با دندانهای طبیعی |
| مواد | فولاد ضدزنگ جراحی (از پیش ساخته) | زیرکونیوم (اغلب سفارشی CAD/CAM) یا رزین تقویتشده |
| هزینه | کمتر و مقرون به صرفه | بیشتر بهویژه روکشهای زیرکونیومی |
| نصب | سریعتر (یک جلسه، تطبیق از پیشساختهها) | ممکن است نیاز به دو جلسه (قالبگیری و ساخت لابراتواری) داشته باشد. |
| استحکام | بسیار بالا، تحمل فشار جویدن و دندانقروچه | خوب، اما در برابر فشارهای بسیار زیاد ممکن است مقاومت کمتری نسبت به SSC داشته باشد. |
| تراش دندان | معمولاً محافظهکارانهتر (حداقل تراش) | ممکن است نیاز به تراش کمی بیشتر برای ایجاد فضای کافی داشته باشد. |
| کاربرد ایدهآل | دندانهای خلفی (آسیاب) با پوسیدگی وسیع، پس از عصبکشی، کودکان با ریسک بالای شکست درمان. | دندانهای جلویی یا خلفی در کودکانی که مسئله زیبایی اولویت مهم والدین است. |
| طول عمر | بسیار طولانی، اغلب تا زمان افتادن طبیعی دندان | خوب، اما احتمال ترک یا لب پریدگی در روکشهای رزینی نسبت به SSC بیشتر است. |
| عیب اصلی | ظاهر فلزی (نقرهای) | هزینه بالاتر و احتمال نیاز به زمان بیشتر برای درمان. |
در نهایت، بهترین مشاور برای این تصمیم، دندانپزشک کودک شماست. او پس از معاینه، عکس رادیوگرافی و در نظر گرفتن شرایط خاص کودک (عادتهای جویدن، ریسک پوسیدگی، وضعیت اجتماعی) و انتظارات خانواده، مناسبترین گزینه را پیشنهاد خواهد داد. ممکن است حتی برای یک کودک، ترکیبی از هر دو نوع روکش در دهان استفاده شود.
مراقبتهای پس از نصب روکش SSC و طول عمر آن
پس از نصب موفق روکش SSC، رعایت دقیق مراقبتهای خانگی و پیگیریهای منظم دندانپزشکی، کلید موفقیت بلندمدت درمان و حفظ سلامت دهان کودک است.
۱. مراقبتهای اولیه (۲۴ تا ۴۸ ساعت اول)
- احساس ناراحتی و عادتپذیری:
طبیعی است که کودک تا چند روز اول احساس غریبگی، فشار جزئی روی لثه یا تمایل به لمس روکش با زبان را داشته باشد. این احساس معمولاً به سرعت برطرف میشود.
- تغذیه:
تا از بین رفتن کامل بیحسی، از دادن غذاهای جویدنی خودداری کنید. پس از آن، در ۲۴ ساعت اول ممکن است حساسیت خفیفی وجود داشته باشد، بنابراین مصرف غذاهای نرم توصیه میشود.
- مسکن:
در صورت گزارش درد، میتوان با تجویز دندانپزشک از مسکن معمول کودکان (مانند استامینوفن) استفاده کرد.
۲. رعایت بهداشت دقیق و روزانه (مهمترین بخش)
- مسواک:
روکش SSC نیز دقیقاً مانند یک دندان طبیعی باید روزانه دو بار با مسواک نرم و خمیردندان حاوی فلوراید تمیز شود. توجه ویژهای به ناحیه اتصال روکش به لثه داشته باشید، زیرا تجمع پلاک در این ناحیه میتواند باعث التهاب لثه شود.
- نخ دندان:
استفاده از نخ دندان در اطراف روکش ضروری است. ممکن است عبور نخ دندان از کنار روکش در ابتدا سخت باشد، اما با تمرین و کمک والدین امکانپذیر است. استفاده از سوپر فلاس (نخ دندان دارای بخش سفت) میتواند کمککننده باشد.
- معاینه منظم:
مراجعه به دندانپزشک هر ۶ ماه یکبار برای چکآپ سلامت روکش، لثه اطراف آن و شکستگی دندانهای شیری مجاور الزامی است.
- پرهیز از عادات مضر و غذاهای چسبنده
به کودک آموزش دهید از جویدن اجسام سخت مانند یخ، مداد، اسباببازیهای پلاستیکی سفت یا ناخن خودداری کند.
مصرف آدامس و خوردنیهای چسبناک (مانند کارامل، تافی) را محدود کنید، زیرا میتوانند باعث شل شدگی روکش شوند.
در صورت وجود عادت دندانقروچه (براکسیسم)، دندانپزشک ممکن است استفاده از نایت گارد را توصیه کند.
طول عمر روکش SSC و اتفاقات احتمالی
- طول عمر طبیعی
یک روکش SSC با کیفیت و نصب صحیح، باید تا زمان افتادن طبیعی دندان شیری در جای خود باقی بماند. این مدت میتواند از ۲ تا ۸ سال (بسته به سن کودک در زمان نصب) متغیر باشد.
- شل شدگی روکش
این شایعترین اتفاق است. اگر روکش شل شود اما بیفتد، بلافاصله به دندانپزشک مراجعه کنید. دندانپزشک میتواند آن را تمیز و مجدداً با سیمان بچسباند.
- افتادن روکش
اگر روکش کاملاً افتاد، آن را نگه دارید و فوراً به دندانپزشک مراجعه کنید. دندان زیرین ممکن است حساس باشد یا سریعاً دچار پوسیدگی جدید شود.
- تحریک یا التهاب لثه
در صورت قرمزی، تورم یا خونریزی مداوم لثه اطراف روکش، برای بررسی احتمال وجود فضای اضافه زیر روکش یا تجمع پلاک به دندانپزشک مراجعه کنید.
- حساسیت یا درد
درد مداوم میتواند نشانه پوسیدگی جدید در لبه روکش، درگیری عصب یا مشکل در ارتفاع روکش باشد و نیاز به بررسی فوری دارد.
هزینه روکش SSC (استیل ضدزنگ) برای دندان شیری
هزینه دقیق نصب روکش SSC یک رقم ثابت نیست و تحت تأثیر عوامل متعددی قرار میگیرد. به طور کلی، این روش در مقایسه با سایر گزینههای ترمیم دندان شیری (بهخصوص روکشهای سفید زیرکونیومی)، گزینهای مقرونبهصرفه محسوب میشود.
- عوامل مؤثر بر هزینه:
- تعداد دندانها: هزینه برای هر دندان محاسبه میشود. اگر در چند دندان نیاز به روکش باشد، هزینه کل افزایش مییابد.
- وسعت درمان قبل از روکش: آیا دندان نیاز به عصبکشی (پالپوتومی) یا یک ترمیم پایه بزرگ قبل از قرار دادن روکش دارد؟ این درمانهای مقدماتی هزینه جداگانهای دارند.
- موقعیت دندان: ممکن است برای دندانهای خلفی (که کار بیشتری نیاز دارند) و دندانهای جلویی (که ممکن است از روکشهای پیشساخته سفید مخصوص قدام استفاده شود) هزینه متفاوت باشد.
- تخصص دندانپزشک و منطقه جغرافیایی: هزینه در مطب دندانپزشک متخصص کودکان (پدودنتیست) ممکن است به دلیل تجربه و تکنیکهای کنترل رفتار کودک، کمی بیشتر از دندانپزشک عمومی باشد. همچنین هزینه در شهرهای بزرگ و کلینیکهای خصوصی معمولاً بالاتر است.
- نیاز به آرامبخشی: اگر کودک همکاری نکند و نیاز به روشهای آرامبخشی هوشیار یا بیهوشی عمومی باشد، هزینه به طور قابل توجهی افزایش مییابد.
- هزینه تقریبی (برای یک دندان) در مراکز خصوصی (سال ۱4۰4):
- هزینه نصب روکش SSC به تنهایی: معمولاً بین ۲ تا ۴.۵ میلیون تومان متغیر است.
- هزینه کل درمان (شامل معاینه، بیحسی، ترمیم پایه و نصب روکش): بسته به پیچیدگی کار، ممکن است از حدود ۳ میلیون تومان شروع شده و تا ۶ میلیون تومان یا بیشتر نیز برسد.
- هزینه عصبکشی جداگانه: اگر دندان نیاز به عصبکشی داشته باشد، هزینه دیگری معادل ۲.۵ تا ۵ میلیون تومان (بسته به نوع دندان) به مبلغ فوق اضافه میشود.
توجه: این ارقام تنها یک برآورد تقریبی است و استعلام دقیق از مطب یا کلینیک مورد نظر پس از معاینه کودک، ضروری است.
جمعبندی
روکش SSC با ارائه دوام و عملکرد قابل اطمینان، سرمایهای ارزشمند برای سلامت آتی دندانهای کودک است. موفقیت بلندمدت این درمان مستلزم رعایت بهداشت دقیق روزانه، معاینات منظم دندانپزشکی و پرهیز از عادات نامناسب جویدنی است. متخصصین کودک کلینیک دندانپزشکی ارغوان کرج آماده ارائه کامل خدمات دندان شیری کودک با بهترین تجهیزات و محیطی مناسب کودک شماست.
اتمام رپورتاژ آگهی – محتوای این مقاله توسط سفارش دهنده ایجاد شده است- مجله سلامتی نوبیدنت
مهرنوش پاشا
من فارغالتحصیل رشته علوم زیستی هستم و از همان دوران دانشگاه به ارتباط علم با جامعه علاقهمند شدم. فعالیت حرفهای خودم را از سال ۱۳۹۸ با ترجمه و نگارش مقالات علمی در وبسایتهای بهداشت و سلامت آغاز کردم. پس از کسب تجربه و گذراندن دورههای تخصصی، به عنوان خبرنگار حوزه سلامت در چند نشریه معتبر همکاری کردم و اکنون به عنوان دبیر بخش پژوهش و درمان در یک مجله پزشکی شناختهشده فعالیت میکنم. تلاش من این است که آخرین یافتههای علمی را به زبانی ساده برای عموم مردم بازگو کنم.
