نتایج یک مطالعه گسترده که در مجله معتبر Neurology منتشر شده، نشان میدهد مصرف زیاد برخی شیرینکنندههای مصنوعی با کاهش سریعتر حافظه و عملکرد شناختی ارتباط دارد؛ هرچند پژوهشگران تأکید میکنند که این یافتهها تنها یک ارتباط آماری را نشان میدهند و نیازمند مطالعات بیشتر برای اثبات رابطه علت و معلولی هستند.
به گزارش خبرنگار سلامت ما، این پژوهش که نزدیک به ۱۳ هزار بزرگسال را طی حدود هشت سال دنبال کرده، نشان میدهد که مصرف بالای شیرینکنندههای مصنوعی و کمکالری ممکن است با افت سریعتر تواناییهای شناختی در طول زمان همراه باشد. این ارتباط در افراد زیر ۶۰ سال و همچنین مبتلایان به دیابت بارزتر بوده است.
کدام شیرینکنندهها بیشترین خطر را دارند؟
در این مطالعه، هفت شیرینکننده رایج شامل آسپارتام، ساخارین، آسهسولفام پتاسیم، اریتریتول، زایلیتول، سوربیتول و تاگاتوز بررسی شدند. این مواد بهطور گسترده در نوشابههای رژیمی، آبهای طعمدار، نوشیدنیهای انرژیزا، ماستها و دسرهای کمکالری استفاده میشوند.
نتایج نشان داد که مصرف شش شیرینکننده از هفت ماده بررسیشده (بهجز تاگاتوز) با کاهش سریعتر حافظه و تواناییهای شناختی مرتبط است.
افت ۶۲ درصدی و ۱.۶ سال پیری مغز
پس از کنترل عوامل مداخلهگری مانند سن، جنس، فشار خون و بیماریهای قلبی، پژوهشگران به نتایج زیر دست یافتند:
- ۶۲ درصد کاهش سریعتر در عملکرد شناختی در گروه با بالاترین مصرف نسبت به گروه کمدرد
- این تفاوت معادل حدود ۱.۶ سال پیری بیشتر مغز برآورد شده است
- حتی گروه با مصرف متوسط نیز نسبت به گروه کمدرد، افت شناختی سریعتری را تجربه کردند
تاگاتوز؛ استثنای مثبت در میان شیرینکنندهها
جالب توجه اینکه تاگاتوز تنها شیرینکنندهای بود که در این مطالعه ارتباط معناداری با کاهش عملکرد شناختی نشان نداد. با این حال، محققان تأکید دارند که برای تأیید ایمنی و اثرات بلندمدت این ماده نیز به مطالعات بیشتری نیاز است.
محدودیتهای مطالعه؛ از روش خودگزارشدهی تا مطالعات مشاهدهای
پژوهشگران با اشاره به ماهیت مشاهدههای این مطالعه، چند محدودیت مهم را گوشزد کردهاند:
- اطلاعات رژیم غذایی بر اساس گزارش خود افراد ثبت شده و ممکن است با خطا همراه باشد
- همه انواع شیرینکنندههای موجود در بازار بررسی نشدهاند
- مهمتر از همه، این پژوهش رابطه علت و معلولی را اثبات نمیکند و ممکن است عوامل دیگری نیز در این نتایج نقش داشته باشند
کاهش مصرف شیرینکنندهها؛ رویکردی محتاطانه
به گفته پژوهشگران، اگرچه هنوز نمیتوان با قطعیت گفت شیرینکنندههای مصنوعی مستقیماً باعث پیری مغز میشوند، اما با توجه به شواهد موجود، رویکرد محتاطانه کاهش مصرف آنها در محصولات فرآوریشده توصیه میشود. همچنین افرادی که بهطور مداوم از نوشیدنیهای رژیمی و محصولات کمکالری استفاده میکنند، بهتر است در رژیم غذایی خود تجدیدنظر کنند و برای تأمین شیرینی مورد نیاز، به جایگزینهای طبیعی مانند میوهها روی آورند.
گفتنی است سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) و نهادهای مشابه در سایر کشورها، همچنان مصرف این شیرینکنندهها را در سطوح مجاز بیخطر میدانند، اما با توجه به یافتههای جدید، احتمالاً بازنگری در استانداردهای ایمنی این مواد در آینده نزدیک مورد بحث قرار خواهد گرفت.
مهرنوش پاشا
مهرنوش پاشا نویسنده و تولیدکننده محتوای تخصصی در حوزه سلامت، زیبایی و مراقبتهای دهان و دندان است که با تمرکز بر ارائه اطلاعات علمی، کاربردی و قابل اعتماد، به ارتقای آگاهی مخاطبان کمک میکند. او با رویکردی مبتنی بر منابع معتبر پزشکی و استانداردهای روز، تلاش دارد مطالبی دقیق، بهروز و قابل فهم برای عموم خوانندگان ارائه دهد.
تجربه و تخصص
مهرنوش پاشا در زمینه نگارش مقالات سلامت و زیبایی، بهویژه موضوعات مرتبط با بهداشت دهان و دندان، مراقبتهای پوستی و سبک زندگی سالم فعالیت مستمر دارد. تجربه او در تولید محتوای آموزشی برای وبسایتها و مجلات تخصصی باعث شده مطالبش علاوه بر جنبه علمی، از نظر کاربردی نیز برای مخاطبان مفید باشد.
رویکرد حرفهای
در نگارش مقالات، او بر اصول زیر تأکید دارد:
استفاده از منابع علمی معتبر و بهروز
سادهسازی مفاهیم تخصصی برای مخاطب عمومی
ارائه توصیههای ایمن و مبتنی بر شواهد
پرهیز از ادعاهای اغراقآمیز در حوزه سلامت و زیبایی
هدف از فعالیت در نوبیدنت
هدف مهرنوش پاشا از همکاری با مجله سلامتی و زیبایی نوبیدنت، ارائه محتوایی قابل اعتماد است که به خوانندگان کمک کند تصمیمهای آگاهانهتری درباره سلامت و زیبایی خود بگیرند. او باور دارد دسترسی به اطلاعات صحیح، نخستین گام در مسیر پیشگیری و مراقبت مؤثر است.
